De Franse Revolutie en de jaartelling

Er is een grote kans dat je tijdens je onderzoek in de bronnen te maken krijgt met de 'Franse Republikeinse Kalender'. Tijdens de Franse Revolutie werd een ander kalender systeem bedacht wat moest zorgen voor een ontkoppeling tussen Kerk en Staat.

afbeelding

Aan het einde van de 18e eeuw werden de geluiden steeds sterker om een radicale kalenderhervorming in te voeren, die volledig zou breken met enige kerkelijke band. De eerste 'aanvallen' komen uit 1785 en 1788. Na de Franse Revolutie in 1789 stelde de Nationale Conventie, in 1793, Charles-Gilbert Romme aan om de hervorming van de kalender op zich te nemen.

Deze 'Republikeinse kalender' startte met het jaar 1 van de Franse Republiek, wat liep van 22 september 1792 tot 21 september 1793. Een jaar werd ingedeeld in 12 maanden van 30 dagen. Elke maand bestond uit drie décades. Eén décade kende 10 dagen met de volgende benamingen: primidi, duodi, tridi, quartidi, quintidi, sextidi, septidi, octidi, nonidi, décadi. De resterende 5 dagen noemde men de complementaire dagen en deze werden voorbehouden voor de Republikeinse feesten. Ook de maanden kregen een aangepaste benaming. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de indeling van het jaar 1: 22 september 1792-21 september 1793

  • van 22/9 tot 21/10: vendémiaire = wijnmaand
  • van 22/10 tot 20/11: brumaire = nevelmaand
  • van 21/11 tot 20/12: frimaire = vorstmaand
  • van 21/12 tot 19/1: nivôse = sneeuwmaand
  • van 20/1 tot 18/2: pluviôse = regenmaand
  • van 19/2 tot 20/3: ventôse = windmaand
  • van 21/3 tot 19/4: germinal = kiemmaand
  • van 20/4 tot 19/5: floréal = bloeimaand
  • van 20/5 tot 18/6: prairial = hooimaand
  • van 19/6 tot 18/7: messidor = oogstmaand
  • van 19/7 tot 17/8: thermidor = warmtemaand
  • van 18/8 tot 16/9: fructidor = vruchtenmaand
  • van 17/9 tot 21/9: complémentaire

De Republikeinse Kalender bleef officieel in gebruik tot 1 januari 1806, maar verschillende administratieve diensten bleven deze jaartelling nog enkele maanden verder gebruiken. Aan deze onduidelijke periode komt een einde wanneer Napoleon Bonaparte op 9 november 1799 (18 brumaire jaar VIII), een staatsgreep uitvoert. Het betekent dat orde op zaken worden gesteld. De staatskundige indeling wordt vastgelegd.

Tags
Achtergrond

Reacties
Meer informatie